Мәтін кітаптан автоматты түрде танылған, қате болуы мүмкін. «Құлый баба ұрпақтары», бет 34–43 (иесінің шешімі 21.10.2026) Авторы: Аманкелді Ормантай
Ақментей батыр Батыр - елдің сәулеті, Балқұрақ - көлдің сәулеті Халық мақалы. Ақментей атын мен алғаш рет он бір жасымда естідім.. ...1953 жылдың тамыз айында көрші қырғыз елінде үлкен жиын өтті. Ай бұрын хабар алған біздің ауыл ғана емес көрші ауылдардан да сол жиынға баратындар аттарын бәйгеге дайындап жатты. Мұндай ұлы жиыннан шет қалмайтын “Орақ- Балға” ауылының Үсен әулеті де тойға тыңғылықты әзірлене бастады. Ауылдағы Ошақбай, Барақат, Сұлтан, Орманәлі, Сатанқұл сияқты ауыздары киелі қариялар дайындық барысын тексеріп отырды. Әкем Мырзабай “Бәйгекөкті” ұлы шабысқа суытуды бастады. Бұрын суытуы бар Бәйгекөкті аламан бәйгеге әзірлеу әкем екеумізге қиынға түскен жоқ. Өйткені оның күтімі жақсы, коңы ойдағыдай еді. Тек ашы терін алып шомылдырып, біраз күн Мініп, қазысының артық майын түсіру ғана қалған-ды. Сонымен межелі күні ауыл ақсақалдары, жастар, шабандоз жігіттер, бәйгеге шабатын мен сияқты балалар атқа конып, қырғыз ағайындарға аттандық. Олар бізді жылы қарсы алып үйді-үйге бөлді. Біз әрине бәйге болатын кезді асыға күтудеміз. Оның да уақыты келді. Шабатын аттар іріктелді. Құйрық-жалдары сүзілді. Бәйге аттарын шабатын жерге апаратын ат айдаушылардың алдына түсердің алдында Барақат атам бата берді. Сөзінің соңында “Ақментай батыр бабаңның аруағы қолдасын. Ұраның Ақментей. Қысылған сәтте бабаңның атын ұрандап, үстіңнен ауырлықты лақтырып таста. Жолың болсын, балам” - дегені күні бүгінге дейін жадымда. Ұзақтан жіберілген жетііс қаралы аттың алдында сөреден “Ақментейлеп”, ұран тастап бірінші өткенімде қарттардың көздеріне жас алғандары сірә есімнен шығар ма?! Дәл сонда мені “Ақментей батырдың” - аруағы қолдаған болар... Бірақ дәл сонда Ақментейдің кім болғанын шынымды айтсам білген жоқпын. Алайда арғы аталарымызда осындай батыр бабамыздың, ол Құлый бабамыздың ұрпағы екендігін жүрегіммен сезінген едім. Сол жиында көкпардан, аударыспақтан, күрестен аруағымыз аспандап, жүлделі орынды алын жаттық. Аударыспақ күреске түскен жігіттерге “Ақментейлеп” ұран тастап, күш, дем беріп тұрған еді сонда ақсақалдар. Сол жиыннан балуанымыз Жаманқұл қарсыласын жығып, аударыспаққа түскен Аманқұлдың да мерейі үстем болып, көкпаршы жігіттеріміз де ақсақалдарды ұятқа қалдырған жоқ ...Міне, шежіре жазарда Ақментей бабамыз жайлы деректерге тереңірек үңілуге, сондағы естігендерімді тағы да бір ой елегінен өткізіп отырмын. Ел аузында мынандай әңгіме бар. Баукең, БауырЖан Момышұлы соғыс жүріп жатқанда елге демалысқа келгенде Жамбыл Жәкемізге сәлем беруге барады. Сонда Жәкең Бауыржаннан жай-жапсар сұрасады. Бар жағдайға қанық болған ақын атамыз: “Батыр болсаң боларсың, өйткені сен Ақментей батыр бабамыздың ұрпағысың ғой” - деген екен. Дуалы ауыздан бұл сөз жайдан-жай шықпағаны анық. Жамбыл атамыз бұл есімді аспаннан алмағаны белгілі. Олай болса Акментей батырдың өмір тарихын әлі де болса тереңдеп зерттеу, оның ұрпағының мойындағы қарыз деп түсінуіміз керек. Кейін мен Баукеңнің әңгімесінен де Батыр бабамыздың есімін талай естігем. Бірде Баукең ауылға жаз айында келген еді. Сонда далаға киіз төселіп, ауыл ақсақалдары бас косып, әдемі бір әңгіме шертілген болатын. Баукең Ошақбай қарияны көбірек тыңдап отырған. Кенет Батыр ағамыз тосыннан: - Ақсақалдар, осы сендер Құлыйдың ұранын білесіңдер ме? - деп сұрақ қойғаны. Сонда отырғандардың атынан Ошақбай ақсақал. - Білеміз, балам. “Ел - ырыстың кілті, Ер - ырыстың қорғаны” - дегендей кезінде ел қорғаны болған Батыр бабамызды жақсы білеміз. - Білеміз деу аз, ақсақал, - деді Баукең. Оның есімін жас ұрпақтардың құлағына құя беруіміз керек. Халқымызда: Ердің сыншысы - елі, Ел күйінгенде - күйінген батыр Ел сүйінгенде - сүйінген батыр Ерегісте мыңға татыр, - деген қанатты бөз бар. Ақментей батыр кезінде сол мыңға татыған батыр. “Төске айылдың батқанын, иесі білмес аты білер. Ер жігіттің қадірін ағайыны білмес, жат білер” - деген сөздің керін келтірмей Батыр бабамыздың аруағын дәріптеп, оның есімін жас ұрпақтың бойына сіңіре білуіміз керек. Кеңестік дәуірдің қылышынан қан тамып тұрған шақта баба жайлы қасқайып, әңгіме шертіп отырған Баукеңде де атасының қаны мен асыл қасиеттері болар-ау деп ойлаған едім мен сонда. “Жақсы сөйлесе, . Аузынан гүл төгіледі, Жаман сөйлесе, Аузынан жын төгіледі, - дегендей әңгіме шерткенде Баукеңнің аузынан гүл төгілуші еді. Әрдайым әңгіменің кілтін дөп басып аша білетін Ошакбай қария манағы айтқан мақалын қайталап: - Ел - ырыстың кілті, Ер - ырыстың қорғаны, - деген. Сен де Ақментей батырда елдің де, ырыстың да қорганы бола білдіңдер. Біз соған мақтанамыз деген еді... ..Гашкендік Жабай қариямен болған әңгімелерден де бабамыз жайлы біраз деректер жинаған едім. Батыр өте талғампаз болған. Әсіресе аттың таңдап жүріп жақсысын мінген. Жабы аттар еңгезердей бабаның мінгеніне шыдас бермеген. Сондықтан Ақментей баба белі мықты, шоқтығы биік, жал-құйрығы төгілген үлкен аттарға мінген. Оның найзасын анау-мынау бәкене кісілер көтере алмаған. Жабай қария мынадай әңгіме шертті: ..Бірде ел ішіне жаудың жансыздары келіп, тіміскілей бастайды. Мұны байқап қалған ауыл адамдарының бірі дереу Ақментейге жеткізеді. Жаулар да сезіктеніп қалса керек ауыл шетіне жылыстай береді. Ақментей үйден жүгіре шығып, белдеуде түрған құла атына қарғып мініп: “Найзамды, найзамды әперіңдер” - деп айқай салады. Киіз үйдің алдында шаншулы тұрған найзаны Ақментейдің ағайындас інісі бәкене бойлы Қожағұл әпермек болғанда найзаны көтеріп әпере алмай әлекке түседі. Сонда Ақментей шауып келген күйі найзасына жабысқан Қожағұлды найзамен бірге көтеріп алып, жауларының артынан жайдақ шаба жөнеледі. “Мені қайда апарасың?” - деп бақырған Қожағұлды желкесінен бүріп, ат артына мінгізіп алған екен. Астында жүйрік құла айғыр қашқан жауды әп сәтте-ақ қуып жетіп, Ақментей олардың бірінен соң бірін ұзын сапты найзасымен ұшырып түсіре береді. Осылайша жау жансыздары жинаған мәліметтерін жасақтарына жеткізе алмайды. Кейін ат артында отырған Қожағұл: “Мен де жау сарбазын аттан домалаттым” - деп мақтана айтып жүрген көрінеді.. Көзі ашық, көкірегі ояу Жабай қария Ақментей бабамыздың аты қалай ұранға айналғанын былай әңгімелеген еді. ..Жалпы халықтың басын қосып қалмақтарға қарсы күреске шыққан Абылай ханның жасағына Тау Шілменбет Жауылбай да 100 қаралы “мен атайын, сен тұр” - деген мықты сарбаздармен қосылады. Әр жігіт он жігітке татитын сарбаздардың қатарында Ақментей бабамыз да болады. Ол Жауылбайдың оң қолы екен. Майлыкенттік сайыпқырандар қосылған күннен бір аптадан соң қалмақтармен кескілескен үлкен шайқас болады. “Өліспей беріспеуге” бел байлаған екі жақтың сарбаздары да аянбай шайқасады. Екі жақта мал шығынға ұшырайды. Әбден әлсіреген екі жақ ұрысты тоқтатып, ескі салт бойынша қан майданға жеке батырларын шығарады. - Жекпе-жекке шықпақ болған Тау Шілменбет Жауылбайдың Ақментей алдын орап: - Аға, жолыңызды маған қиыңыз. Жекпе-жекке мен шығайын, - дейді. Жас жігіттің саңқылдаған ашық дауысы, алаулаған жалынды келбеті 1757-1795 жылдары Ресейге де, Қытайға да, Қоқанға да бағынбай, елді басқарған Қойгелді батырға ұнап қалады. - Бер жолыңды Жауылбай, - дейді Қойгелді. Ұлы Жамбылдың тұстасы ақын Қазанқап Байболұлы “Тәле би” дастанында: Төледен кейін билеген Сарттың ұлы Қойгелді - Ұлы жүзден бұл еді - деп жырлаған арыстан жүректі Қойгелді батырдың өтінішін Жауылбай қайтара алмай Ақментейге: - Әлі мұндай шайқасқа түсіп көрген жоқ еді, - деген Жауылбай інісінің маңдайынан сүйіп, батасын береді. - Ер жігіт елі үшін туады. Ерлік білекте емес жүректе. Айлалы батыр алдырмас. Осы сөздерді жадыңда сақта. Жолың болсын, - деп Қойгелді батыр да Ақментейдің маңдайынан сүйеді. Осы жекпе-жекте Ақментей бабамыз жаудың бірінен соң бірі үш батырын түсірсе керек. Дүлей күші бойына симай майдан сұрап тұрған батырға төртінші болып ешкім шықпапты. Сонда жас жігіттің ерлігін сырттай бақылап тұрған дуалы ауыз Төле би бабамыз: “Майлыкенттіктер сендердің бүгіннен кейінгі ұрандарың Жауылбаймен қоса Ақментей болсын” - деген екен. Жабай қарияның айтқан әңгімелерін кейінгі жинаған деректерім дәлелдей түседі. Кейбір аңыз әңгімелерде , Ақментей ұранын Қойгелді батыр берген деседі. Әрине, мұны тарих дәлелдер. Қалай десек те Ақментей батыр өзі өмір сүрген тұсында елін, жерін қорғаған ірі тұлғалардың бірі болғандығында дау жоқ. Ақментей бабамыздың рухын ардақтап, ел сүйіспеншілігіне бөленіп жүрген абзал азамат Түлкібастық - Аманжол ұлы Мейірбек. Ол жар құлағы жастыққа тимей есіткен жақсылығы мен жаңалығын үлкендердің алдына, кішілердің құлағына құйып, елдігіміз бен адамгершілігімізді жоғалтпауға тырысып, өлілерді құрметтеуге, қарттарды сыйлауға, жастарға жақсы тәрбие беруге ат салысып жүреді. Ауыл Мейірбекті қатты сыйлайды. Келіндері “Би қайнаға”, жастар жағы “Би аға” дейді. Бір өзі Шөлтөбе қорымына еңбегін сіңіріп, басына үй тұрғызуға, жеріне жер қосуға ат салысты. Екінші Түлкібас ауылының бір көшесіне Ақментей есімі берілген-ді. Батыр бабамыздың есімін иеленген көше тұрғындары бабаға арнап ас беріп, құран түсіріпті. Оған Қаратау етегін жайлап отырған бес ауылдың ақсақалдары шақырылды.
Ақментей батыр (2/2-бөлім)
Мәтін кітаптан автоматты түрде танылған, қате болуы мүмкін. «Құлый баба ұрпақтары», бет 34–43 (иесінің шешімі 21.10.2026) Авторы: Аманкелді Ормантай
Міне, осы істің басы қасында Мейірбек Аманжолов жүрді. Сондай-ақ Жәнілі би, Мақанбетқұл, Көбей сияқты азаматтарға да көшенің атын әперді. Еңді ауыл балаларына орта мектеп салып беру үшін әрекет етін жүр. Міне, осы Мейірбек Аманжолов Ақментей бабамыздың тікелей ұрпағы болып келеді. Ол өзінің батыр бабасы жайлы деректер жинап жүр. Мына төмендегі Ақментей бабамыз жайлы айтылған нұсқаны Мейірбек Аманжолов жинаған. Құрметті, жамағат! Біз Ақментей бабамыздың ұрпағын таратын көрсек былай болып келеді. Құлый: Амандық, Жарбол, Еспол, Қасқа Амандықтан: Бәйбішеден: Аллаберген, Құдайберді, Барбол. Тоқалдан: Шахаман Шахаманнан: Маутан, Түктібай, Мәмбетбай, Өреке, Жолақ Өрекеден: Қабыл, Байғабыл, Дәулеткелді Қабылдан: Шола, Таңатар, Бәйетер, Бәйіт, Байбол, Ақментей Акментейден: Бөкен, Тоқан, Көшек, Шағалық, Мыңжасар, Көпжасар Ақментей баба туралы дерек жазуға себеп болған Түлкібас ауданы 2- Түлкібас ауылының тумасы қазір Жуалы ауданы Бурно Октябрь ауылында қызмет бабымен сол ауылға барып сол жерге тұрақтап қалған Төлемісов Мағзымалы ағамыз болып отыр. . Ол кісі ақпан айы 2005 жылы өз шаруасымен 2-Түлкібас ауылына келгенде жазушы жігіт Аманкелді Ормантай бабамыз туралы елден дерек жинастырып берсе, - деген ұсыныс жасаған екен. Бүгінде Бабамыздан тараған елде және Қазақстанның түкпір-түкпірінде шамамен 50-60 шақты жанұя бар. сөс» (С УЖ-сз өз Баба туралы есіткенімізді баяндайтын болсақ, ауыл қариялары Шінәліұлы Аманжол, Қозбағарұлы Құлжанбай (ауыл имамы), Мамырбекұлы Мүсірепбай, Абдраманұлы Жантақбай және тағы да басқа кісілер бастары қосылғанда баба туралы айтып отырушы еді. Ертеде Құлый Шілменбет ағайынды болғаннан соң екі рудың ұрандары Шілменбет руынан шыққан Жауылбай, болған екен. Жауға шапқанда, көкпар тартқанда Жауылбайлап шабатын болған. Қалмақтармен кескілескен бір соғыста Ақментей бабамыз аса үлкен ерлік жасап енді Құлыйлардың ұраны “Ақментей” болады, - деп Құлыйлар ұраны Ақментей болған екен. Бұл ұранды берген: Қолбасшы әрі батыр бабамыз Қойгелді - дейді. Бабамыз ірі денелі, маңдайы кереқарыс, қыр мұрынды, көзі көк, сары кісі болған дейді. Түрі сұсты болған деседі. Бабамыздың негізгі асы жақсылап дайындалған быламық болады екен. Асты бір анасы ешкімді араластырмай өзі дайындайды екен. Бірде жау шапты деген хабар келіп қалып, ас дайын болмай ыстық быламықты үлкен ағаш шараман сасқалақтаған анасы ат үстіндегі бабамызға ұстата салған дейді. Сонда быламықты сіміре салып қайтып құсқанда аттың жалы күйіп қалған екен. Бабамыз есікпен төрдей, жал құйрығы төгілген ақжол сары, қазанат мінген. ” Бабамыздың екі иығында екі түлкісі болған дейді. Жауға шабуылға шыққанда және қайтар жолда сол екі түлкі жол бастап отырған екен. Екі түлкі тоқтаған жерде тоқтап, әскерін демалдырып, жүрген кезде жүріп отырған екен. Бірде жауды жеңіп келе жатқанда түн мезгілінде (Қырғыздың жері болса керек) сарбаздарының алдында келе жатып атын кілт тоқтатып найзасын жерге ат үстінде отырып қадап: “Өткенде жауға бара жатып кездігімді түсіріп алған едім соны алып бергін!” - деп бір сарбазын аттан түсіреді. Сарбазы кездігін жерден алып батырдың колына ұстатады. Бабамыздың көріпкелдік және әулиелік қасиеттері де болған екен. Ол кісінің Қырғызда Көк есімді батыр жолдасы болған дейді. Бабамыз жауға шапқанда (қалмақтармен) Көк батыр жолда бабаны сарбаздармен күтіп алып, ол кісіле жауға бабамен бірге барып бірге қайтады екен. Жол айырыққа келгенде қоштасып қала беретін болған. Осы жағдай бірнеше рет қайталанады. Бірде бабаның сарбаздары: “Батыр! сіздің Көк жолдасыңыз жол айырықта үйге жүріп шай ішіңіз дегенді айтпайды, қоштасып қала береді. Мұнда бір мән бар ма?” - деп сұрайды. Бір ыңғайы келгенде “Мен бұл жөнінен еш нәрсе ойламаймын, одан сұрап көрейін”, - деп батыр жауап береді. Сарбаздары батырдың бұл жауабына: “Батыр аңғал”, - деген осы ғой деп өз ара күлісіп алған екен. Бірде бабамыз реті түсіп осы жағдайды досы Көктен сұрайды. Сонда досы: “Ақментей досым, мен жастық жігітшіліктен өтіп бара жатқан қырғыздың батырларының бірімін. Осы уақытқа дейін келіншегімнің пұшпағы қанамады. Менде ұлдақызда жоқ, - деп жыларман болып жауап берген екен. Ақментей бабамыз осы жолы елге келіп біраз демалған соң Көк досының айтқан сөзі жатса тұрса да маза бермейді. Осы жағдаймен қасына біраз сарбаздарын ертіп Көк досының үйіне барады. Досының үйіне сарбаздарымен қонақ болып түсіп, досын қасына шақырып, жанына отырғызып: “Досым Көк өткенде сенің маған айтқан сөзіңнен мен елге барған соң сенің жағдайың менің жанымды жегідей жеп шыдай алмай қасыңнан табылып отырмын. Көз жасыңды көріп, Аллаңың берем десе қолында. Мен де досым үшін бір Аллаға жалыныпжалбарынып шын ықылас ниетіммен келіп отырмын. Сен бізді күтемін деп әуре болма. Бір малыңды құдайы шал. Аллаға жалынып батамды берейін”, - деген екен бабамыз. Көк досы өзінің жақындарын және қайындарын шақыртады. Ақментей бабамыз көзіне жәс алып тұрып Алладан тілеп батасын береді. Арада бір жыл өгкенде Көх батыр ұлды болады. Артынан қызды болады. Көк досы Талас өңірінде тұрған деседі. Қазір Көктің ұрпақтары бір ғайпа ел екен деп айтып отыратын қариялар бар еді. Қазіргі уақытта Іалас облысы Кирон ауданында туып өскен Ұлы Отан соғысының батыры Шолпанбай сол Көк батырдың ұрпағы екен леген жорамал бар. Еу; /жтшА ” 1961 жылы жаз айында 2-Түлкібас ауылына Бауыржан көкеміз келді. Бірінші күні белгілі ақын Белгібайдың үйінде болды. Ертеңіне күндізгі сағат 10-шамасын да Алғабас ауылына Байхожаев Пернебектің үйіне келді. Ол уақытта Түлкібас ауданы мен Сайрам ауданы бір еді. Қасында Оңтүстік Қазакстан газетінің редакторы Шалқар Омаров және Сайрам аудандық комисариатына бір (майор) орыс кісі болды. Көліктері аудан комисариатының Москвич-407 автомашинасы. Бұл кезде Алғабас колхозының бастығы Байхожаев Пернебек еді. Мен алғаш ешкім болмаған соң ол кісілерге шай құйып беріп отырдым. Түске жақын барлық ауылдың имамдары қарияларымен келді. Отырыста бір қария: “Бауыржан інім бізге берген Алланың бағы шығар Пернебек туысқаның осы бұрынғы 5 колхоздың бастығы” деп мақтаныш сезімін білдірді. - Ол жақсы, бірақ сендер Құлыйлар мынаны естен шығармаңдар. Сендердің жер-суларыңды жаудан сақтап қалғандардың бірі Ақментей бабамыз, ол бабамыздың батырлықпен бірге әулиелік те қасиеті бар еді. Мен Ұлы Отан соғысында қарамағымдағылармен қоршауда (3 ретпе жоқ 5 ретпе есімде жоқ) қалғанда не істерімді білмей қатты састым. Бабамның аруағына іштей сыйындым. Түн мезгілінде ақбоз аттың үстінде көзім ілініп кетіпті. Түсімде бабам Қамықпа батыр, тез қимылда таң атпай қоршауды бұзып өтесің”, - деп оңтүстік батысты меңзеді. Ойда-жоқта қарамағымдағыларға бұйрық беріппін, олар болса аң-таң. Таң бозара бір адам шығын бермей қоршауды бұзып өттік. Келесі бір қоршауда қалғанымызда қыс мезгілі еді. Россияның жері, жердің бәрі аппақ қар, ойшұңқыры білінбейді қоршауды бұзуға қайбағытты аларымды білмеймін. Күндіздің өзінде бабам көзіме елестеп бағытты иегімен меңзегендей болды. Күткенім де осы еді, қарамағымдағы жауынгерлерді тез ұйымдастырып баба меңзеген бағытты бетке алдық. Сонда, ал кеттік бабам Ақментейдің аруағы қолда! - деп ақбоз атқа қамшы басып, айқайлап жіберіппін. Сен берген бұйрық аузыңнан шыққан әрбір сөз қарамағымдағылардың есінде қалады. Кейін бір солдатым: Жолдас қолбасшы сіздің сондағы “Ақментейіңіз кім?” - деп сұрады. Баукеңнің не жауап бергені есімде жоқ. Бауыржан көкеміз осы келісінде бабамыз туралы осыны айтқан еді. 1963 жылы колхозымызға Байхожаев Пернебектің орнына Мырзалиев Пітебай келді. Ол кісі шаруашылықты 18 жыл басқарып, 1982 жылы құрметті демалысқа шықты. Айтайын деп отырғаным. 1993 жылы Түлкібас жүгері сұрыптау зауытының директоры Байдабеков Анарбек деген азамат ауылымызға мешіт салып берді. Мешіттің арзымайтын жұмысы қалғанда ол жігіт Шымкентке ауысып кетті. Мешітті Қалмұрзаев Нүржігіт қабылдап үлкен жиын өткізді. Осы жиында қазіргі Астанадағы мешіттің имамы Мүфтидің жәрдемшісі Заңқоев Қалижан Байырбекұлын осы мешітке және 2-Түлкібас ауылына имам етіп сайладық. Осы құдайыда сөз алған Мырзалиев 2-Түлкібас ауылы бақ қонған аруақ қолдаған ел. Бауыржанның жылдығында көшелеріне асфальт төселді. Енді міне ауыл тегін мешітке еге болып отыр. Бұл ауыл Бауыржан батыр сыйынған Ақментей аруағы қолдаған ауыл. Мырзалиевтің кімнен есіткенін қайдам Бауыржанның қоршаудан Ақментей бабаның аруағының қолдауымен бұзып шыққанын және Кубаға барған сапарында да Ақментей бабаны ауызға алғанын айтып сөз сөйлеген еді. 1964 жылы Түлкібастағы Құлыйлар Бурныйдағы Ақсай Құлыйларымен достасып бір-біріне шақырысу басталған еді. Алғабастағы Кенже ағамыз Бурныйдағы Қайрат ауылына сол кезде колхоз прорабы болып істейтін Тоқтасын деген кісімен тамыр болған еді. Тағы да басқа кісілер осындай араластары бар болатын. Осы жылы сол жақтың шақыруымен бір машина болып барған едік. Бара сала Дихан ауылында тұратын Рысқұлбек деген қария сырқат екен, бірінші сол кісінің көңілін сұрадық. Сол үйде Салбек деген қария Рысқұлбектің ағасы екен: Араларыңда Ақментейдың ұрпақтарынан бар ма? - деп сұрады. Арамыздан Өмірзақов Махан ағай сол бабаның ұрпақтары бар, міне, мені және Аманжолов Сәмет пен Құлжанбаер Ануар ағаларды көрсетті.