ЗАМАНДАС ТҰЛҒА

Еркин Арзымбетов

Шежіреден көру

Dulattar.com шежіре жобасының авторы

Газет жарияланымы

Әулие-ата өңірінде, жабық тас жолда қалып қойған жұртқа көмек туралы

2025 ж қантар айы Әулие-ата аумағында көлікпен жол жүрген біраз жолаушы қысқы ауа-райының қолайсыздығына байланысты трассаның бойында көлігімен тұрып қалды. Сол жерге жақын Шөлдала ауылының тұрғындары жайбарақат отырмай жайсыз халге түскен жұртқа барынша көмектесіп бастады. Біреу газбаллон алып келіп басқасы ас-тамақпен қамтамасыз етіпті. Көмекке риза болған азаматтар сол жерде видео түсіріп, алғысын білдіріпті. Видеосы төменде. Сонда бұл Дулат-Шымыр-Шілменбет-Сәлік, Шымыр-Жаңабай аталарының ұрпағымен Қаңлы жігіттері екен:
Бұл орайда бауырларымызға алғысымызды білдіреміз, өркендерін өссің!

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Әулие-ата өңірінде, жабық тас жолда қалып қойған жұртқа көмек туралы — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Ташкент. 2025 Шымыр бабаның жылдық асы, болатын уақыты/адресі

Қайырлы күн, құрметті ағайын, оқырман. Төменде биылғы ас бойынша хабарламаны оқып, ол шараның биыл қай уақытта және де қай жерде өтетінін біле аласыздар.
Бабамыздың дәстүрлі асы 2025 жылдың мамыр (май) айының 17-ші күні Ташкентте сағат 13:00 беріледі. Өтетін жері - Шымыр баба мазаратының сыртындағы парковка аумағы. Сол жерде жүздескенше!
P.S. Черняевка шекара бекеті ол уақытқа дейін ашыла қоймас, сондықтан Қабыланбек бекеті арқылы шекарадан өтуге болады.

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Жаныс баба асы 30.05.2025

Мамыр айының 30-да Қарамұрт ауылында Дулатұлы Жаныс бабаның асы өткізілді. Жалпы соңғы рет Жаныс бабаның басына зияратпен 2019 ж болыппын, міне арада 6 жыл өткесін ол жаққа екінші рет барып, бабаның кейбір ұрпағымен көрісіп қайттым. Жиында көргенімді бұл мақалада қысқаша баяндап берейін.
Айта кеткенім жөн болар, бұл асты дана Төле бидің Қожабек пен Жолан есімді ұлдарының ұрпақтары берді. Төлеұлы Қожабек те Жоланның қос кесенесі Жаныс баба кесенесіне іргелес орналасқан. Аталардың жатқан жері жайлы болсын деп тілеп кесененің бір шетін сүретке түсіріп төменге назарыңызға ұсынамын:
Ас басталардан бұрын кесене айналасында түсірген кейбір сүреттерім:
Сөйтіп белгіленген уақыттан көп ұзамай кесене алдында Жарылқасын аға жиынды ресми түрде бастап кетті. Ютуб каналымыздағы видео төменде. Ағамыздың сөзінен Жаныс баба асын өткізу тәртібі өзгергенін білдім. Енді бұл ас ай сайын емес, квартал сайын немесе үш айда берілетіндігін жиналған жұртқа мәлім етті (Видео сапасын арттыру үшін ютубтың экранында "настройки" тарауында керектісін таңдаңыз):
Жиында Жарылқасын аға Дулат бабамыздың есімін ұмытпай тиісті дәрежеде қолдануды шақырды. Мысалы біреу ру-еліңізді сұрағанда бірінші кезекте Тілеубердіұлы (Жарықшақ) Дулаттың есімін атап, одан кейің ру-аталарыңыздан мәлімет берген жөн.
Микрофонға Жамбай - Нөкіс руының өкілі Нұрғали Нұртаев, Қожамжар (Төле бидің 5-ші әйелінен тапқан ұлы) руының өкілі Казиев Асылбек, Байыс руынан Жаңабаев Бердібек, Жолан (Төле бидің 4-ші әйелінен) руынан Манарбек Сүгіралиев, Өтебай (Төле бидің 6 ағайынның бірі) руынын өкілі, Тоқпан (Төле би әкесі Әлібектің 3 ағайынның бірі) руынын өкілі және де тағы бірнеше ел ағасы шақырылды.
Жиында Төле би халықаралық қорының Түркістан облысы, Шымкенттік филиалының жаңа басшысы жұртқа таныстырылды. Бұл ауқымды еңбек енді Қадырбеков Керімхан ағамызға тапсырылды.
Кесене алдындағы жиында айтылған сөздерді төменге саламын:
Әңгіме-тілек арасында қария немере-жастардың тәрбиесіне, біліміне, ажырасу, суицид мәселелеріне назар аударуға, бұл бағытта бірігіп жұмыс істеуге шақырды:
Төле би қорының аймақтық бөлімшесін жаңа басқарған Керимхан ағаның сөзі, Тоқпан ата ұрпағы, 57 күйдің авторы - Қасымбек есімді ағамыз көпшілікке таныстырылды:
Сөздің бірінде Жаныс руының алқасы жайлы сұрақ қойылғасын Жарылқасын ағамыз оған былай жауап берді:
Жаныс бабаға арнау өлең:
Жиынның ресми аяқталуы:
Кесененің үстінгі бөлмесінен бір көрініс:
Жұрт кесене жанында тұрғызылған навес астында үстелдерге жайғастырылды. Ру өкілдері шатырлы беседка астында топтасты. Бата беріліп ас басталды. Сол жерде ортаға тағы бірқатар кісілер щақырылып, өз ой-пікірлерімен, тілектерімен бөлісті.
Бәйдібек ауданында көкпардың дамуына үлкен үлес қосқан Жаныс бауырымыз:
Ас-жиында айтылған сөзді жақсылап тындасан, біраз қызық деректі білесің: Қордайдың 80% Жаныстар - оның ішінде Қыбырай батырдың ұрпақтары көп, Талғар жақта 11 ауыл Жаныс бар, Әулие-Ата/Алматы өңірінде Жаныс ұрпақтарының шешімімен рулық қарым-қатынастарға байланысты жауапты кісілер сайланып, тиісті жұмыс атқарылып жатыр, т.с.с.:
Әрине тойда айтылған тілек-сөздердің бәрін видеоға түсіре алмадым, дегенмен назар аударатын тағы бір нәрсе болды. Ол Шымкент қаласында Төлеұлы Жолан батырдың ескерткіші. Айтылған сөз бойынша қала әкімшілігі бұл дайын ескерткішті қаланың балансына алудан бас тартты. Өкінішті жағдай. Бұл тарихи тұлғанын балалық шағында ел үшін қалмақтың ордасында аманат болып жүргені, Қытайға елші болып барғаны қазіргі билікке беймәлім я маңызы жоқ бір нәрсе сияқты. Ортаға 5-6 жігіт шақырылып ескерткіштің айналасын таза ұстап, көз салып жүргендері үшін алғыс білдірдік.
Астың ресми аяқталғанын видеоға түсіріп назарыңызға ұсынамын:
Қайтар жолда Сайрамда жатқан Дулатұлы Ботбай бабамызды неге зиярат етпеске? Ол жердің 2 сүреті төменде:
Қуанышты күндеріміз көп болғай, аман-есен болып, осындай жақсы себеппен жүздесіп көріскенше!

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Жаныс баба асы 30.05.2025 — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Электронды поштама келетін хаттарға жауап беру

Құрметті оқырман, қайырлы күн! Хәл-жағдайларыңыз қалай?
Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.
электронды поштама бірталай хат келіп түседі. Түрлі себеппен оларға дер кезінде жауап бере алмай, кейбіреуіне тіпті бірнеше ай өткесін жауап бергеніме жеке өзім ұяламын. Дегенмен бәріне, ерте ме кеш пе - жауап беріп отырамын. Бұл жағдайға түсіністікпен қарап, сабырлығыңыз үшін рахмет!

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Сыпатай батырды қаралап журген Садық Смағұлға

Интернетте Садық Смағұл деген бір кісі бар екен. 2011 ж "Қазақ үні" деген сайтта "Сыпатай: батыр ма, сатқын ба?"
( https://qazaquni.kz/2011/10/28/9468.html ), 2016 ж "Қамшы кз" деген сайтта "...Сатқындығын жасырып" ( https://www.qamshy.kz/article/satqindighin-zhasirip.html ) деген мақалаларды шығарып үлгерді.

Осы мақаладан басқа гуглда іздегенде есімі шықпайды екен, соған қарағанда псевдоним атымен жазып жүрген де шығар.
Жазған нәрсесін оқысаңыз, тек Сыпатай батырды жамандау екен. Мақаласында Жамбыл Жабаевтың жазған туындыларына сілтеме жасайды. Ал сол Жамбылдың 100% кіршіксіз таза бір пенде болмағанын біле ме екен? Талай қазақтын өмірін тозаққа айналдырып жіберген қанішер Сталиннің қазақ даласында қазіргі сөзбен айтқанда пиарщігі екенін біле ме? Шығарған кейбір өлеңдердің аттары "Сталинді сайлаймын", "Сталиннің ер досы" т.б. Көбісінде Лазарь Каганович, Молотов, Калинин, Клим деген кісілер ер болып көрсетілген. Сонда қаншама қазақтың солардың кесірінен бақилық болғанын білмейме екен? Жақында Мұхтар Шаханов (ютубта бар) "Жамбыл Жабаев Сталиннің туфлиін жалаған" деп айтқаннын бір негізі бар шығар-ау?
Енді оны қойып ары қарай қозғалайық, қазақтың әр батыры бірінші кезекте өз елінің қамын ойлайды, керек болса елі үшін жанын қиюға даяр. Халық тектен тек батыр деп атаған жоқ. Сыпатай батыр да солай. Ал Кенесарыға қосылмағаны немесе хан деп мойындамағанның бір себебі болған. Кенесары болса өз мүддесін ойлап, сол жолда қанша қара қазақтын қаза болатының тіпті ойламаған көрінеді. Төре ғой. Қырғыздармен шешуші шайқастың алдында Дулаттың 12 мың қолы Кенесарыдан кеткенің жеке өзім құптаймын. Соның арқасында қаншама Дулаттар аман болып елге оралды, ұрпағы қазір өмір сүріп жатыр.
Ал Садық Смағұлға айтарым, бір тұлғаны асқақтатамыз деп екінші бір тұлғаны төмендетіп көрсетуды қою керек. Сыпатай батырдың замандасы я сол оқиғалардың куәсі болғандай жаза бергенін қателік. Оқиғаның мән-жайын біле бермесен батырдың атына топырақ шашпа. Елдің қарғысы тиіп кетер. Соны біліп қой.

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Очерняющего Сыпатай батыра Садык Смагулу

В интернете есть человек по имени Садық Смағұл. В 2011 году на сайте "Қазақ үні" пишет статью "Сыпатай: батыр ма, сатқын ба?"
( https://qazaquni.kz/2011/10/28/9468.html ), в 2016 году на сайте "Қамшы кз" успел выпустил статью "...Сатқындығын жасырып" ( https://www.qamshy.kz/article/satqindighin-zhasirip.html ).

Кроме этих статей при поиске в гугле его имя не выходит, поэтому думаю что он пишет под псевдонимом.
Если почитаете всю его писанину, она только насчет негатива в сторону Сыпатай батыра. В своих статьях он ссылается на произведения Жамбыла Жабаева. А знает ли он что Жамбыл, не является на 100% идеальным человеком? Что он по нынешним меркам был пиарщиком/пропагандистом в казахской степи кровопийцы Сталина который превратил в ад жизнь многих казахов? Посмотрите на названия произведений "Сталинді сайлаймын", "Сталиннің ер досы" и т.д. В многих героями показаны Лазарь Каганович, Молотов, Калинин, Клим. В интернете можете найти их содержание. Неужели не знал сколько казахов погибло из-за их деятельности? Наверно не без оснований недавно Мухтар Шаханов (есть на ютубе) сделал заявление "Жамбыл Жабаев Сталиннің туфлиін жалаған"?
Идем дальше, каждый казахский батыр всегда в первую очередь думал про свой народ, и был готов положить свою жизнь за него. И поэтому народ называл таких личностей батырами. И Сыпатай батыр был таким же. Были причины того что он не примкнул к Кенесары или не признавал его ханом. А Кенесары в свою очередь думал о своих интересах, его мало волновало сколько простых казахов положит голову на пути достижения его целей. Он же чингизид. И я лично считаю правильным что 12 тыс воинов из рода Дулат покинули его перед битвой с киргизами. Благодаря этому вернулись невредимыми домой, сколько сейчас их потомков живут на свете.
Что хочу сказать Садык Смагулу, пытаясь возвеличить одну личность не надо принижать личность другого. Не правильно описывать все так как будто жил во времена Сыпатай батыра или был свидетелем этих событий. Не зная всех обстоятельств ситуации, не очерняй имени батыра. Проклятия народа могут навредить. Не забывай об этом.

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме