ЗАМАНДАС ТҰЛҒА

Еркин Арзымбетов

Шежіреден көру

Dulattar.com шежіре жобасының авторы

Бейне

Ақсақ Темірдің тасы - Алтын Орданы алғаш шайқаған жорығының куәсі — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Корғанысқа дайындығымыз немесе екінші Ақтабан Шұбырындыны болдырмау

2022 ж сәуір айында жақында тағайындалған қорғаныс министріміздің бір мәлімдемесіне көзім түсті (төменде сілтеме мен экран сүретін саламын). Сонда айтып отырғаны, бәрі керемет, дайындығымыз мықты және тағы соған ұқсас ой-пікір. Осындай әңгімеден кейін еріксіз жағаны ұстап кетесін ғой. Мемлекетіміздің әр саласында мәселе толып жатқанда қорғаныс саласы керім екен ))) Бұндай шенеуніктерді талай көргеніміз бар, басшылыққа нереальный отчетын көрсетіп қараны ақ деуге дайын, бұларға қой дейтін қоғамдық қайраткерлер де табылмайды әттен.
https://informburo.kz/novosti/smozet-li-armiya-kazaxstana-zashhitit-stranu-v-slucae-voennoi-ugrozy
Жақсы, шенеуніктер қашан да аспаннан түскендей болып жүреді ғой, біздер бұл тұрғыда қолымыздан әзірше келетін көмек - ақылымызбен бөліселік.
1) Еліміздің үш тарапында көршілер - халық саны жағынан бізден озған мемлекеттер. Халықаралық қатынаста не болып жатқанын өздерін көріп отырсыздар, күші басым ел көрші елге бұрынғы келісімшарттарға қарамастан әр-түрлі сылтаумен басып кірді. Жерімізді сақтап қалу үшін, табанды қарсылық көрсету үшін бізде алдымен жеткілікті сарбаз болу керек. Қазір не бары 19 млн халқымыз бар. Оның тек 11-12 миллионы қазақтар, бұлардың жартысы әйел, сонда еркек қазақ саны 6 миллиондай. Ол алты миллион еркектің бәрі қолға қару алып соғыса алмайды - бала бар, қарттар бар, науқасы бар дегендей. Сонда елдің қорғанысына жұмылдыра алатын 2-3 миллион адам резервымыз бар. Өзге ұлттарды неге қоспадын десеңіз - олардың жеріміз үшін соғысатына күмәнім бар. Украинаның 5-6 млн адамы соғыс басталғалы елден безіп кеткен.
Демек қазақтың санын қалай да тез арада көбейтуымыз керек. Еліміздегі кейбір өзге ұлт қилы заман басталғанда көрші елге жақтасып кетпеуіне кім кепіл? Мысалдар жетеді, Украинада іштен шыққан сатқындар жағдайды ұшықтырып жіберді, Ауған еліне қараңыз - уақытымен көбейген ірі этностар пуштундарға дес бермей жүр. Бізге бұнын қажеті жоқ, сондықтан да қазақ халкының санын көбейтеміз десек - бұл шараның негізгі адресатына жетуды қамтамасыз ету керек. Керек болса тіпті рулық комиссияларды құрып мемлекеттен адресный көмек беру арқылы.
2) Ірі оқ-дәрі қоймалардың орнына шағын қоймаларды ұйымдастырып бастау керек. Украинада көргеніміз бар - жалғыз бір ракета ұшып келіп ірі қойманы лезде жоқ қылып тастайды. Бұл қоймалардың біразін көпшіліктің жүрмейтін шалғай жерге орналастырған жөн, керек болса жер асты қылып салып я таудын ішінде қазып салып.
3) Елдің қорғанысына қажетті отандық оқ-дәрі мен қару-жарақтың өңдірісін бастау. Қарағанды жақта патрон шығаратын цех ашылғанын білеміз, осындай патрон шығаратын цехтарды неге еліміздің басқа аймағында ашпаймыз? Соғыс тек патронмен бітпейді, зеңбірек-танкілерге снаряд шығаруды ойластырып керек болса технологиясын сатып алып - іске көшу керек. Соғыста бұл снарядтың күніге біразы пайдаланып, керек кезде табылмай қалу мүмкін. Украин елі жүр шетелден снаряд сұрап. Одан бөлек автомат, заманауи снайпер винтовка, миномет керек, миномет миналары керек, пехота-танкіге қарсы миналар керек, АГС, ствол асты гранатомет, қарапайым граната, жарылғыш заттар, заманауи киім, каска мен бронежилет өңдірісі керек! Алдынғы шепте жүретін әскеріміздің әр-қайсысына дұрыс жеке аптечка, ұйықтайтын қап (спальный мешок), біразына портативті рациялар да керек - сонда дер кезінде 100 000 данасы табылады ма елімізде?
Украин елі "Стугна-П" деген танкіге қарсы өзінің ПТРКны шығарып қолданып жүр; оған қоса үлкен телевизорлар мен компьютер программаларын жалғап ПТРК симуляторын жасап сарбаздарын үйретіп жүр. Бұл орайда айтарым - 2013ж Маңғыстау облысында Оймаша полигонында бір айға әскери жиынға бардық. Сонда бір жаттығу есімде - кішкентай шұңқырға жатасын да үстінен танкты өткізеді, кейін турып өтіп кеткен танктың башнясының артына құм толтырылған 1Л баклажка тастайсын ))) Сол тәсілді армиямызда әлі үйретіп жүрген біреулер болса - оған таң қалмаймын.
4) Қазіргі майданда ұшатын беспилотниктің пайдасы зор. Түркия елімен бірлесіп беспилотник шығаратын мекеме ашылуын құптаймыз. Жалпы аспанда ұшатын "көздің" пайдасын мына 1 мысалмен түсінуге болады, бұл жерде украин әскері жаудың тобын қолға түсіреді:
5) Ауыр қару-жарақ. Оған зеңбірек, гаубица, САУ, РСЗО (Град, Ураган, Химарс, т.с.с. жатады). Шетелден заманауи түрлерін әкеліп, тексеріп, жаудың қолы-ракетасы жетпейтін қоймаларға консервацияға қойып сақтау керек (жер асты қоймаларда, тау ішінде қазылған қоймаларда сияқты). Украинадағы соғыс көрсеткендей - сарбаздардың шығыны көбінесе осы ауыр қарудың үлесінде. Мына бір мысалда жаудың тобын алыстан атып көзін жойды:
6) Бізде майданның үстімен ұшып жағдайды онлайн көрсететін спутник жоқ. Сондықтан квадрокоптер я беспилотникпен арт корректировка (яғни ауыр қару-жараққа нысананы айқындап/бағыттап дәлдеп беру) жасай алатын мамандарды даярлауға кірісу керек. Онсыз далада қайда атқанын білмей отырасындар.
7) Жаудың әуе күштеріне қарсы портативті (яғни жаяу сарбаз көтеріп алып жүретін) жеткілікті ПЗРК (стингер, игла, т.с.с) керек. Елімізде орнатылған орыстың бірнеше ПВО кешеніне қарап қалмандар, соғыстың жағдайында бұлар бірнеше күнде істен шығып кетеді. Сосын жаудың беспилотнигін ПВОның ракетасымен түсіру - зеңбіректен торғайды атқанға ұқсайды.
8) Танк, БМП, БТР, брондалған автокөліктерге қарсы жаяу сарбаз таси алатын заманауи қару жеткілікті мөлшерде қоймаларымызда дайын болып тұру керек. Тек ескі РПГ-ны айтып тұрғанымыз жоқ, шетелдің Spike, Javelin, NLAW, т.с.с.
9) Қалаларымызда аспаннан келіп түсетін зымыран-снарядтан біраз халықтың жасырынатын жер асты уақытша баспана (бомбоубежище) мүмкіндігімізше салып дайындау қажет. Бос жер жоқ десеңіз, қалалардың орталық көшелерінің астында сондай бомбоубежище салуға болады. Шымкентке сол үшін жер асты метро салындар деп шырылдап жүрміз )))
10) Еліміз геология тұрғысынан көбінесе жазық дала. Жаудың құрлықтағы бөлімшелерінің шабуылын тежейтін табиғи барьер - өзен-батпақ-орманымыз аз. Потенциалды жаудың күштері бірнеше облысымызды дем арасында жаулап алмас үшін біз жақ жарылғыш миналарды сигнал түскеннен кейін шұғыл түрде көптеп орнатуға қабілетті болуы шарт. Иә, шабуылдаған жау бұл миналарды да алып тастайды - бірақ бұл қадам бізге адам шығынысыз сәл де болса қала манайындағы қорғанысты күшейтуге уақыт береді. Ол үшін керек жерлерде миналардың бөлек қоймаларын ұйымдастыру керек, түрлі миналардың өңдірісін бастау керек, миналарды орната алатың азаматтарымыздың санын көбейту керек, жігіт-қыздарымыз жаттығуда тек автоматты шашып-жинау бойынша емес, түрлі учебный миналарды да орнатып үйренсін дегендей.
11) Жазық даламызда сарбазымыз көктем-жаз айларында жаудың беспилотник, дрон, квадрокоптер, спутник арқылы бейнебақылауына түсіп қалмас үшін автокөлік жолдарының бойында, қалаларымыздың айналасында көптеп ағаш отырғызып бастаған жөн. Ағаш дегенде - дұрыс көлеңке беретін ағаштар, қылқан жапырақты шырша, т.с.с. емес.
12) Елді елең ете қоятын бір оқиға болса - билік я түрлі шенеуниктер тек бірнеше күннен кейін бұл оқиға жайлы қимылдап бастайды. Күнделікті өмірде мұндай жағдай қатты білінбейді, бірақ соғыстын уақытында бұл процесс жалғаса берсе - біраз жер мен әскерімізді жоғалтып аламыз!
Шекара бойындағы облыстардың жауапты тұлғалары жау шапқыншылығының алғашқы сағаттарында Астананың ресми мәлімдемесін күтпей, қорғаныс бойынша дербес әрекет жасай алатын деңгейде болу керек. Соған бұларды үйретіп бастау керек!
13) Стройбат. Басқаша атауы "инжинерлік құрылым". Бұл нәрсені 90-шы жылдарда кейбір оптимизаторщиктер армиядан құртып таратты. Бейбіт заманда білінбейді ғой, тендер арқылы бір подрядчикті шақырып алып керекті нысанды салып береді. Ал құпиялы нысандарды осылай қарапайым мердігерлерге салғыза береміз бе? Олардың арасында қаншама тыңшы болатының тек құдай біледі. Сосын керек кезде саботаж жасайтыны қаншамасы бар - анау материалым жоқ, анау жетіспейді, т.с.с. Кейін тез арада окоп, блиндаж, қойманы, т.б. әскерилерге кім салып береді? Зақымдалған я қирап қалған көпірді, аэродромның полосасын кім шұғыл түрде қалпына келтіріп алады, азаматтық мердігер ме? Әзірден осыны ойланып бастауымыз керек. Стройбаттың тағы бір пайдасы, көп сарбазды құрылыс жұмысының дұрыс технологиясына үйретеді, өйткені армияның құрылыс стандарттары сонымен сапаға талабы қашан да жоғары деңгейде болады.
14) Жоғарыда айтып кеттім, халық саны жағынан біз қасымыздағы алпауыт елдерге тең емеспіз, армиямыз да осындай. Қытайдың тек десант құрылымында 2 миллиондай сарбаз бар. Қарапайым қаруланып шапқан жаумен текетіресте жеңіске шансымыз жоқтын қасы. Ядролы қаруды, химиялық қаруды игере алмаймыз, ол енді аңық нәрсе. Ал биологиялық қаруды неге зерттеп қарамасқа? Қайталап айтып кетеин, елімізді жау шапса - ол әр-түрлі қағаз/келісімшарттарға, халықаралық құқыққа қарамай келеді. Ия, шет елдері бізге азғантай бір көмегін берер бірақ ақырында қазақ халқы жаумен бірге-бір қалады. Украин еліндегі жағдай бүнын бір мысалы. Сол кезде "әттен-ай, уақытында неге дайындалмадық" деп келесі ұрпаққа проблемаларымызды қалдырып кетпейік ағайын!

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Корғанысқа дайындығымыз немесе екінші Ақтабан Шұбырындыны болдырмау — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Корғанысқа дайындығымыз немесе екінші Ақтабан Шұбырындыны болдырмау — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Шерхан Мұртазаның Шымкент саябағындағы отырғызған ағашы

Кезінде Асанбай Асқаровтың бастамасымен ашылған саябақта (дендропарк) танымал тұлғалардың отырғызған ағаш аллеясы бар. Марқұм Д. Қонаевтің ағашы да бар (төменде салып көрсетемін) - бірақ ол құрттап кетіп құрап қалды. Шерхан ағамыздың 1994 жылы отырғызып кеткен ағашы да бар. Соны сүретке шілденің 30-да түсіріп сізбен бөлісейін.
1)
2)
3)
Ал енді Діңмұхаммед Қонаев атамыздың 1980 жылы отырғызған ағашы (бұны мен 2022 шілденің 10-да сүретке түсіргенмін)

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Соңғы уақытта Дулаттардың тұрғызған тарихи мемориалдық кешендер - Шымырұлы Темір баба; Шымыр Құттық баба; Шымыр Төле баба; Ботбай Сәмен батырдың мұражайы; Жаныс Шәкен Ниязбековтың мемориалдық кешені

Елімізді есеңгіреткен ковид заманына қарамастан Дулат бабаның ұрпағы соңғы 1-2 жылда айтарлықтай әрекет жасап өз қолымен өткен шақтын кейбір тұлғалардың құрметіне салынған мемориалдық кешендерді жұртқа паш етті. Ендеше бұларды атап айтсақ:
1) Шымырұлы Темір бабаның кешені. Шымкент қаласының Бозарық елді-мекеннің маңайында (бұл Бозарық бұрын Шымыр-Балықтан тараған Қонай мырзанын бір жайлауында орналасқан - бұл кісі жайлы болашақта бөлек бір мақала болады). Кешен тұрғызуды бастаған 5 кісі: Бишимбаев Қозыке (Шымыр бабаның кесенесін қайта салуға негіз болған кісі), Жақсыбаев Әбдуәлі, марқұм ғалым Ташимов Лесбек, Қолдасов Сапар мен Ахметов Дәурен ағаларымыз (бір дерек бойынша үшеу де ковидтың салдарынан дүниеден озды).
2) Шымыр Құттық баба кешені. Тараз-Қаратау тас жолының бойы Әбдуқадыр ауылы маңайында салынған (Жуалы ауданы). Құттық бабаның шежіресін тарқатсақ (қателессем
Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.
арқылы хабар беріңіздер), Шымыр-Шыңқожа-Марсым-Қырғызәлі-Қазымбет-Байымбет-Құттық. Төменде видео сайтымызда ашылмайды да "Посмотреть на ютуб" деген сілтеме бойынша көре аласыздар.
3) Шымыр Төле бабаның кешені. Тараз-Қаратау тас жолының бойында, шамамен Қожағаппар - Майтөбе ауылдарының арасында салынды. Қазіргі кезде есімі руды білдіретін атамыздың шежіресіне келсек, Шымыр-Шыңқожа-Марсым-Қонақбай-Қарқара палуан-Базаркелді-Төле. Жоғарыда аталған Байымбетұлы Құттықпен замандас болу керек.
4) Ботбай Сәмен батырдың мұражайы. Алматы облысының Кербұлақ ауданында Сәмен батырға арналған кешеннің аумағында ұйымдастырылды. Ол бастаманы қолға алып іске асырған кісі - белгілі қайраткер, батырдың тікелей ұрпағы Алик Шпекбаев мырза. Жалпы Сәмен батырдың бейітіне зияратпен 2020 ж тамыздың 27-де болдым, сапарым жайлы бұл сайтта жазғаным бар.
5) Қазақстан Республикасының көк туының авторы Жаныс Шәкен Ниязбековтың мемориалдық кешені. Тараз қаласына іргелес Шәкен Ниязбеков ауылында салынған. Құрылысы 2021 ж қантарында аяқталды. Жоба авторлары - Пірімқұлов Сейдилла мен Қонысбаев Жомарт. Бұл кешен жайлы да сайтымда мақала бар.
P.S. мақала толығымен біткен жоқ

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Соңғы уақытта Дулаттардың тұрғызған тарихи мемориалдық кешендер - Шымырұлы Темір баба; Шымыр Құттық баба; Шымыр Төле баба; Ботбай Сәмен батырдың мұражайы; Жаныс Шәкен Ниязбековтың мемориалдық кешені — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Соңғы уақытта Дулаттардың тұрғызған тарихи мемориалдық кешендер - Шымырұлы Темір баба; Шымыр Құттық баба; Шымыр Төле баба; Ботбай Сәмен батырдың мұражайы; Жаныс Шәкен Ниязбековтың мемориалдық кешені — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Соңғы уақытта Дулаттардың тұрғызған тарихи мемориалдық кешендер - Шымырұлы Темір баба; Шымыр Құттық баба; Шымыр Төле баба; Ботбай Сәмен батырдың мұражайы; Жаныс Шәкен Ниязбековтың мемориалдық кешені — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Соңғы уақытта Дулаттардың тұрғызған тарихи мемориалдық кешендер - Шымырұлы Темір баба; Шымыр Құттық баба; Шымыр Төле баба; Ботбай Сәмен батырдың мұражайы; Жаныс Шәкен Ниязбековтың мемориалдық кешені — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Шерхан Мұртазаның 90-жылдығы.

Шерхан Мұртаза ағамыз тірі болғанда биыл жасы 90-ға келер еді. Негізі туған күні қыркұйек айының 28-де, бірақ түрлі себеппен мерей той кейінге қалдырылып қазан айының 20-да (20.10.2022) Жуалы ауданының Талапты ауылында өткізілді. Сол тойда мен де болып көргенімді азғантай бір видеоға жазып алғаным бар. Оқырманымен ендеше бөлісейін:
Видеода тойдың сахнада ресми ашылуы, Ш. Мұртазаның жеке мұрағатынан және тағы басқа фотографтардың сүреттері, ағамыздың жазып қалдырған кітап-шығармалары және де үйіндегі мұражайды ашу салтанатынан үзінді бар.
2022 жылдың 1-ші жартысында Сенаттын депутаттары үкіметке "ШЕРХАН МҰРТАЗАНЫҢ 90 ЖЫЛДЫҚ МЕРЕЙТОЙЫНА ОРАЙ ҚАНДАЙ ІС-ШАРАЛАР ӨТЕДІ" деген сауал жолдаған еді. Оған келген жауап төменде:
«Биыл қазақ әдебиеті мен журналистика саласында өшпес із қалдырған белгілі қаламгер Шерхан Мұртазаның туғанына 90 жыл толып отыр. Жазушының ел мүддесі үшін атқарған еңбегі мемлекет тарапынан жоғары құрметке лайық. Бұл ретте қолданыстағы «Мерейтойлар мен атаулы күндерді мерекелеу туралы» Үкімет қаулысына сәйкес жекелеген тұлғалардың мерейтойлары алғашқы жүз жылдықта – жүз жылдығы, одан кейiнгi жүзжылдықтарда әрбiр жиырма бес жылда аталып өтедi. Осы орайда Ш.Мұртазаның мерейтойы заңнамаға сәйкес мерзім толған кезде мерейтойлар тізбесіне енгізіліп, тиісті жұмыс жүргізілетін болады», - деп атап өтеді Үкімет басшысы (ҚР Премьер-Министрі Әлихан Смайылов) Сенат депутаттарының сауалына берген жауабында.
Сонымен мемлекет тарапынан бұл орайда кен көлемді көмек болмайтынын түсінген азаматтар қолынан келгенше дайындыққа кірісті. Түлкібас ауданынан тойға келген бір бауырымыз Талаптыдағы асқа 1 жылқы және де 1 млн тенге көмек ретінде тапсырған. Басқа демеушілер де көп болды, оны айтып кету керек. Осы Талапты ауылында, Таразда Шакеннің мерейтойына орай өткізілген шараларға атсалысқан барша азамат/ша-ларға алғысымызды білдіреміз, өркендеріңіз өссің!
Тойда бірқатар ел ағаларымызды вирус пандемиясынан кейін аман-есен екенін көріп қуандым. Араларында бауырларымыз генерал Ертаев, Мекемтас Мырзахметов, Өмірбек Байгелді, тағы да басқалар болды. Қартайса да бойларында әлі қуат бар. Хабардың директоры семейлік Берік Уәли де келген. Жалпы той өтіп жатқан жердің айналасы көліктерге толып кетті. Өзім кейбір шаруаларға байланысты тойдың аяғына болмай үйдін артындағы "парковка"дан әрен шықтым )))

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Шерхан Мұртазаның 90-жылдығы. — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Шілменбет бабаға ескерткіш ашылды

Әне-міне дегенше де жаңа 2023 жыл келді. Бірақ Дулаттардың тарихына байланысты өткен жылдың бір жаңалығын жазбасам болмайды. Ол Түлкібас ауданында Шымкент-Алматы тасжолының бойында, Тұрар Рысқұлов ескерткішінің қасында қараша айының басында ашылған зәулім монумент. Жұрт оны кімге арнап салды десеңіз - Бекболатұлы Шілменбет бабаның кұрметіне салды. Бұл бабадан біздің әулет те тарайды. Ал шежіресін тарқатсақ, Дулатұлы Шымырдың 4 ұлы болыпты - Бекболат, Шынқожа, Темір, Текежан. Бекболаттан - 1) Жиеш (одан Жаңабай), 2) Жиенбет ("Боққайнат" - одан Алдаберді, Сызықбай, Күнту), 3) Шілменбет, 4) Қарымбет (одан Сәмбет), 5) Мырзамбет (Ақмолда, Баймолда, Жаймолда, Бекмолда, Қарамолда - осы бес баланы Бестерек деп атайды).
Ескерткіштің бір ерекшелігі - колонна тұтас гранит тасы блоктарынан салынды. Қасындағы Т. Рысқұлов кешенінің сыртына кезінде керамика плиткасын жабыстырғасын ол енді кей жерде түсіп, жауапты басшылардың назарын қажет етіп отыр. 1990 жылдарда салынған Ордабасы стелласында да плитка құлап монументтын сәнін алып отыр. Ол түгіл жақында Алматыда ашылған Қантар ескерткішінің біреуінде керамика плиткасы түсіп бастады. Сондықтан да Шілменбет баба монументінде керамоплитканы қолданбай тұтас тас блоктарын қойғандарын дұрыс бір шешім болды. Қымбаттау шықса да ескерткіштерді жалпы сапалы түрде салған жөн.
Ескерткішті ашу салтанатынан және менің де түсірген видеолары төменде:
P.S. мақала толығымен біткен жоқ

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Шілменбет бабаға ескерткіш ашылды — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Шілменбет бабаға ескерткіш ашылды — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Газет жарияланымы

Шымыр бабамызға зиярат. Ташкентте 13.05.2023 Сәмбет руының берген асы

Мақалам жақында Ташкент қаласында Шымыр бабамыздың әруағына Бекболат ұлынан тараған Сәмбет ұрпағының берген асы жайлы болмақ. Биылғы ас мамыр айының 13 күні өткізілді. Өз басым Ташкентке жанұямен бір күн ертерек келіп, бұл шараға қатысып қайттым. Әдеттегідей ас өткізетін ру өкілдері бір ай алдынала кесенеге келіп, жөндеуді қажет ететін жақтарды белгілеп, жұмысшыларды ұйымдастырып кесене айналасын ретке келтіреді. Кесене (зират) шырақшысына бір жылдық айлығын беріп бабамыздың жатқан жеріне көз салып жүруды тапсырады. Ұрпақтың бір парызы міне осындай. Бауырларымызға айтатыным, жалпы Дулатұлы Шымырдан тараған қазіргі таңда 20-дан аса ру бар, асты жыл сайын кезекпен өткізгеннін өзінде де бір руға келесі кезек он шақты жылдан соң ғана келетінін есте сақтаған дұрыс.
Ас болатын күні жұрт бабамыздың кесенесі маңына жиналып, бабамызға бағыштап құран оқып, зиярат етіп шықты. Зираттың қасындағы парковка алаңында тұрған 4-5 қариямен сөйлесіп едім, олар Ташкентте тұратын Бестеректер екен, сол қалада жетпіс-сексен үйдей бармыз дейді. Ұлы бабамыздың ұрпағы шыңымен де "от Ташкента до Жаркента" деген аумақта баршылық :)
Бұл жерге бірер видео мен сүреттерді салып қояйын.
Кесене ішіне ағылған жұрт әрине бірден бәрі сыймай кезекпен кіріп-шығып жатты.
Зират қақпасы қасындағы бөлмеге Сәмбет руынан шыққан екі тұлғанын сүреті қойылды; сол жақта Балуан Шолақ (Нұрмағамбет Баймырзаұлы), оң жақта Сәмбетұлы Қосы батыр. Ортасында Шымыр-Құлый ұрпағы - Баукеннің сүреті бар.
Кесене айналасын азғантай видеоға түсіргенім бар. Соңғы рет бұл жерде 2018ж қыркүйек айында болғанмын, содан бері бір байқағаным - зират іші көрге толып кеткені соншалық тіпті бір-біріне тақап тығып бос жерлер қалмаған секілді. Бабамыздың қасында ақыры бір ұрпағына да жер бұйырыпты, төменде видеомда бар, ол Бәйдібек ауданынан Қостұра ауылының тұрғыны, Шымыр-Құттық руынан, 98 жыл жасап 2021ж дүниеден озған Оразымбетұлы Шырынбек есімді бауырымыз екен. Бабамызбен жатқан жері жайлы болсын деген бір тілегім бар. Кесене маңына қосымша отыратын шатырлы скамейкалар да орнатылған екен..
Бабамызға зияраттан соң жұрт Шымыр баба мешітінің қасында түрған автобустарға я өздерінің көліктеріне мініп ас берілетін тойханаға тартты.
Тойхана алдын азғантай видеоға түсіргенім:
Ас басталардын алдында тойхана ішің көрсетейін. Айта кететін бір жайт, қонақ бауырларымыз келе бергесін ортаға, кіреберістің қасына қосымша үстелдерді шығарып қоюға келді (тіпті тойхананың күйеу мен қалындықтын отыратын жағына камуфляж киген ардагерлерді отырғызды - олар бұл елде тұратын Шымыр бабаның ұрпағы). Мен видео түсіріп тұрған 2-ші қабаттың астында да асқа келген адамдар жайғасты. Бұны айтып тұрған себебім - болашақта асты ұйымдастыратын азаматтар ондайға дайын болсын дегенім.
Алғашқы сөз Жамбыл облысының құрметті азаматы - Кәрентаев Амангелді ағамызға берілді. Ол Сәмбет баба ұрпағының атынан асқа келген қауымды жылы шыраймен қарсы алып Шымыр-Сәмбет тарихына байланысты деректі айта келіп, кесене айналасын күрделі жөндеуден өткізгенін (*ол үшін Сәмбеттің ұрпағына алғысымды білдіремін!), келесі 2024ж асты Жаңабай руы беретінін, ал 2025ж асты Түркістан облысының Шымырлары ұйымдастыратынын жеткізді. Видеоны толықтай түсіріп енді назарыңызға ұсынамын:
Келесі сөз кезегі Есіркепов Оңласын, Лештаев Орынбасар ағаларымызға берілді. Орекенің сөзінен білгенім, Өмірбек Байгелді ағамыздың денсаулығы нашарлап кеткен екен. Ол кісіні соңғы рет Талапты ауылында Шерхан Мұртазаның 90-жылдық тойында көріп амандастық. Шымыр руымен байланысты шараларға көп үлесін қосқан ағамызға тәуірленіп, тезірек жазылып шығуды тілеймін. Видео төменде:
Мақаламның аяғында аста айтылған Сәмбет руының танымал бір өкілі - Балуан Шолақтын шығарған "Ғалия" әнің неге қоймасқа?
P.S. видеолардың сапасын арттыру үшін ютуб экранындағы настройки дегенге кіріп өзгертсеңіз болады. Қош, сау болыңыздар!

dulattar.com қазақша мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Шымыр бабамызға зиярат. Ташкентте 13.05.2023 Сәмбет руының берген асы — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Шымыр бабамызға зиярат. Ташкентте 13.05.2023 Сәмбет руының берген асы — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Шымыр бабамызға зиярат. Ташкентте 13.05.2023 Сәмбет руының берген асы — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме
Бейне

Шымыр бабамызға зиярат. Ташкентте 13.05.2023 Сәмбет руының берген асы — видео

dulattar.com YouTube мұрағаты · Еркин Арзымбетов · Сілтеме